Nhiều người thường cho rằng gói khám sức khỏe càng đắt tiền thì càng tốt, hoặc đã đi khám là phải chụp chiếu toàn thân và làm hàng loạt xét nghiệm mới có thể yên tâm. Không ít trường hợp chỉ tìm đến cơ sở y tế khi cơ thể đã xuất hiện các dấu hiệu bất thường rõ rệt. Tuy nhiên, theo ThS.BSNT Hoàng Văn Chương (Bác sĩ Chương Tiêu hóa), những quan niệm này chưa hoàn toàn chính xác và dễ dẫn đến tình trạng lạm dụng chỉ định y khoa không cần thiết.
Mục đích thực sự của khám sức khỏe tổng quát là gì?
Bản chất của việc khám sức khỏe định kỳ là đánh giá thể trạng tổng thể và sàng lọc các vấn đề y tế thường gặp dựa trên độ tuổi, giới tính, tiền sử bệnh lý gia đình cũng như yếu tố nguy cơ riêng của từng cá nhân. Khi phát hiện bất thường ở một cơ quan cụ thể, bác sĩ mới chỉ định các thăm dò chuyên sâu để tìm nguyên nhân và đưa ra giải pháp xử lý kịp thời.
Cách tiếp cận này giúp quy trình kiểm tra đạt hiệu quả tối ưu, vừa tiết kiệm chi phí, vừa tránh gây áp lực tâm lý hoặc rủi ro sức khỏe không đáng có cho người bệnh.
"Khám sức khỏe không phải là làm thật nhiều, mà là làm đúng thứ cần làm. Phát hiện bất thường ở đâu thì tập trung tìm hiểu ở đó, thay vì kiểm tra tràn lan toàn bộ cơ thể." - ThS.BSNT Hoàng Văn Chương
4 xét nghiệm và thăm dò chức năng thường bị hiểu sai
Trên thực tế, tâm lý "kiểm tra càng nhiều càng yên tâm" khiến không ít người rơi vào bẫy lạm dụng y khoa, chi trả cho những chỉ định không phù hợp với nhu cầu tầm soát ban đầu. Dưới đây là 4 xét nghiệm và thăm dò chức năng phổ biến thường bị hiểu sai vai trò và lạm dụng nhiều nhất trong các gói khám tổng quát hiện nay:
- Xét nghiệm máu tìm vi khuẩn HP (Helicobacter Pylori): Việc xét nghiệm máu tìm HP trong gói khám tổng quát không thực sự cần thiết vì khoảng 70 - 80% người dân Việt Nam mang vi khuẩn này. Kết quả xét nghiệm máu dương tính cũng không phải là căn cứ duy nhất để quyết định có nên điều trị bằng kháng sinh hay không. Việc can thiệp điều trị chỉ được bác sĩ xem xét khi có biểu hiện lâm sàng ở dạ dày, hình ảnh tổn thương qua nội soi hoặc tiền sử gia đình có người mắc ung thư dạ dày.
- Chụp CT toàn thân để tầm soát bệnh: Chụp CT toàn thân tốn kém và khiến cơ thể tiếp xúc với lượng tia X tương đối lớn, ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe nếu không có chỉ định y khoa rõ ràng. Phương pháp này hoàn toàn không có giá trị trong việc tầm soát các bệnh lý tiêu hóa phổ biến như viêm loét dạ dày hay đại tràng.
- Chỉ dấu ung thư: Các chỉ số như CEA, CA 19-9, CA 72-4, CA 125, CA 15-3, AFP, SCC hay CYFRA 21-1 thường bị lạm dụng dưới cái tên "gói xét nghiệm tầm soát ung thư". Trong khi đó, các chỉ dấu sinh học này không được thiết kế để sàng lọc ung thư trên người bình thường không có triệu chứng. Độ nhạy và độ đặc hiệu của chúng tương đối kém hiệu quả. Chẳng hạn, chỉ số CA 19-9 ở mức bình thường không đồng nghĩa với việc loại trừ hoàn toàn ung thư tụy; ngược lại, CA 19-9 tăng cao cũng chưa chắc do ung thư tụy gây ra.
- Xét nghiệm gan chuyên sâu khi chưa có chỉ định: Các xét nghiệm tìm virus viêm gan A, viêm gan E hay đo độ đàn hồi gan là những kỹ thuật chuyên sâu dùng để tìm nguyên nhân khi phát hiện tình trạng tăng men gan chưa rõ nguồn gốc. Đây không phải là hạng mục kiểm tra đại trà cho mọi đối tượng khi thăm khám tổng quát.
Hãy thay đổi tư duy khi chọn gói khám sức khỏe
Việc kiểm tra sức khỏe hiệu quả bắt đầu từ việc lựa chọn danh mục phù hợp thay vì chạy theo các gói dịch vụ đắt đỏ nhất. Thay vì đặt câu hỏi "Gói khám nào đắt tiền nhất?", bạn nên trao đổi với bác sĩ dựa trên câu hỏi: "Ở độ tuổi của tôi, với tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ hiện tại, tôi cần kiểm tra những hạng mục nào?". Chủ động tầm soát đúng mục đích giúp bạn bảo vệ sức khỏe bản thân một cách khoa học, an toàn và tối ưu kinh phí.
Đừng chờ đến khi cơ thể phát ra những tín hiệu cảnh báo mới bắt đầu lo lắng đi tìm bác sĩ. Việc chủ động khám sức khỏe định kỳ và tầm soát đúng chỉ định chính là chìa khóa vàng giúp bạn cùng những người thân yêu luôn duy trì một thể trạng sung sức, an tâm tận hưởng cuộc sống trọn vẹn. Nếu bạn đang băn khoăn chưa biết lựa chọn danh mục khám nào phù hợp nhất với độ tuổi và thể trạng của mình, hãy liên hệ hotline 0941.298.865. Bcare luôn sẵn sàng đồng hành hỗ trợ bạn tra cứu thông tin gói khám minh bạch, nhận tư vấn giải đáp từ đội ngũ chuyên gia và đặt lịch khám sức khỏe nhanh chóng tại các cơ sở y tế uy tín trên toàn quốc.
