Bơm xi măng cột sống (Vertebroplasty hoặc Kyphoplasty) là phương pháp điều trị hiện đại, hiệu quả cao dành cho các bệnh nhân bị xẹp, lún, gãy đốt sống do loãng xương, chấn thương hay bệnh lý ác tính. Đây là thủ thuật can thiệp tối thiểu, sử dụng xi măng sinh học PMMA giúp phục hồi cấu trúc đốt sống và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
I. Tổng Quan Về Phương Pháp Bơm Xi Măng Cột Sống
1. Bơm Xi Măng Cột Sống Là Gì?
Bơm xi măng cột sống là kỹ thuật tạo hình thân đốt sống bằng cách sử dụng một chất liệu sinh học – xi măng Acrylic (Poly methylmethacrylate – PMMA). Dưới dạng lỏng, PMMA được bơm vào thân đốt sống bị xẹp. Sau khi đông cứng, chất liệu này sẽ hỗ trợ nâng đỡ cấu trúc đốt sống, giảm đau nhanh chóng và ngăn ngừa biến chứng.
2. Cơ Chế Tác Động
PMMA có khả năng thích ứng tốt với mô xương, tạo liên kết chặt chẽ với các cấu trúc bị tổn thương, nhờ đó giúp đốt sống được cố định và hạn chế tổn thương lan rộng. Trong vài phút sau khi bơm, xi măng cứng lại và phát huy hiệu quả gần như ngay lập tức.
II. Đối Tượng Chỉ Định Và Chống Chỉ Định
1. Đối Tượng Chỉ Định
Phương pháp bơm xi măng cột sống được áp dụng hiệu quả trong các trường hợp sau:
Xẹp đốt sống do loãng xương mới xảy ra trong vòng 1 tháng và điều trị nội khoa không hiệu quả.
Xẹp đốt sống do chấn thương gây đau dữ dội hoặc có biểu hiện phù tủy xương trên hình ảnh MRI.
Các tổn thương u tiêu hủy thân đốt sống, ví dụ: di căn cột sống, đa u tủy xương, u hạt tế bào ái toan.
U máu thân đốt sống thể tiến triển.
Trường hợp cần giảm đau cấp tính, nhập viện khẩn cấp vì xẹp đốt sống.
2. Chống Chỉ Định
Không phải ai cũng phù hợp với phương pháp này. Những trường hợp sau cần tránh:
Xẹp đốt sống kéo dài, tổn thương đã ổn định lâu năm.
Có dấu hiệu viêm nhiễm tại đốt sống hoặc nhiễm trùng toàn thân.
Rối loạn đông máu nặng.
Xẹp đốt sống nhưng không gây đau hoặc mức độ đau nhẹ, không ảnh hưởng vận động.
III. Ưu Điểm Vượt Trội Của Bơm Xi Măng Cột Sống
1. Giảm Đau Nhanh Chóng
Bệnh nhân có thể giảm đau tới 80% ngay sau thủ thuật. Nhiều trường hợp hết đau hoàn toàn, lấy lại khả năng vận động chỉ sau 1–2 giờ.
2. Không Cần Mổ Mở
Chỉ có một vết chọc kim nhỏ 3–5mm.
Không gây mất máu, không để lại sẹo.
3. Thời Gian Thủ Thuật Ngắn
Trung bình chỉ mất 30 phút thực hiện.
Phù hợp cho bệnh nhân lớn tuổi hoặc có bệnh nền.
4. An Toàn Với Gây Tê Tại Chỗ
Không cần gây mê, tránh tác dụng phụ như:
Mất chức năng nhận thức
Chóng mặt
Đau cơ
5. Hạn Chế Sử Dụng Thuốc
Giảm hoặc ngưng hoàn toàn thuốc giảm đau sau thủ thuật.
Giảm nguy cơ tương tác với thuốc điều trị bệnh nền.
6. Rút Ngắn Thời Gian Nằm Viện
Chỉ cần nằm viện 1 ngày sau thủ thuật.
Giảm nguy cơ biến chứng do nằm lâu như:
Viêm phổi
Loét tỳ đè
Huyết khối tĩnh mạch chi dưới
Teo cơ hoặc liệt vận động
7. Nâng Cao Chất Lượng Cuộc Sống
Sau thủ thuật, người bệnh có thể sinh hoạt gần như bình thường.
Giảm nguy cơ loãng xương tiến triển, giúp ổn định cột sống lân cận.
IV. Quy Trình Thực Hiện Bơm Xi Măng Cột Sống
Bước 1: Chuẩn Bị Và Theo Dõi Sinh Tồn
Bệnh nhân nằm sấp, kết nối máy theo dõi nhịp tim, huyết áp, nhịp thở.
Bước 2: Xác Định Vị Trí Đốt Sống Tổn Thương
Sử dụng thiết bị C-arm hoặc máy DSA để xác định chính xác đốt sống bị xẹp.
Bước 3: Sát Trùng Và Gây Tê Tại Chỗ
Sử dụng thuốc tê tại vùng chọc kim, đảm bảo bệnh nhân thoải mái, không đau.
Bước 4: Đưa Kim Vào Đốt Sống
Dùng kim chuyên dụng đưa từ ngoài qua cuống sống vào thân đốt sống.
Bước 5: Pha Xi Măng Sinh Học
Xi măng PMMA được pha theo tỷ lệ chuẩn, thời gian xử lý nhanh, đảm bảo độ nhớt phù hợp.
Bước 6: Tiến Hành Bơm Xi Măng
Có 2 kỹ thuật chính:
a. Bơm Có Bóng (Balloon Kyphoplasty)
Đưa bóng vào thân đốt sống, bơm bóng để tạo khoang và nâng chiều cao đốt sống.
Sau đó bơm xi măng lấp đầy khoang tạo hình.
Ưu điểm: kiểm soát tốt lượng xi măng, giảm nguy cơ rò rỉ.
b. Bơm Không Bóng (Vertebroplasty)
Xi măng được bơm trực tiếp qua kim vào thân đốt sống.
Không cần gây mê, chỉ gây tê tại chỗ với lượng thuốc tê nhỏ (khoảng 5ml).
Phù hợp với người cao tuổi, thủ thuật nhanh và an toàn.
V. Hướng Dẫn Chăm Sóc Sau Bơm Xi Măng Cột Sống
1. Theo Dõi Tại Viện
Sau thủ thuật khoảng 30–60 phút, người bệnh có thể vận động nhẹ.
Theo dõi thêm 1–2 ngày tại viện để đảm bảo an toàn.
2. Tái Khám Định Kỳ
Tái khám theo lịch sau 1 tháng, 3 tháng và theo dõi lâu dài.
Nếu có dấu hiệu đau bất thường, cần đi khám ngay.
3. Chế Độ Sinh Hoạt Hàng Ngày
Ăn uống bình thường, không cần kiêng cữ.
Đo mật độ xương định kỳ.
Tuân thủ phác đồ điều trị loãng xương của bác sĩ.
Cẩn trọng khi vận động, tránh té ngã hoặc va chạm mạnh.
VI. Những Câu Hỏi Thường Gặp Về Bơm Xi Măng Cột Sống
1. Phương pháp này có đau không?
Không. Nhờ gây tê tại chỗ và thủ thuật ít xâm lấn, người bệnh chỉ cảm thấy hơi tức nhẹ.
2. Sau bao lâu thì có thể đi lại được?
Sau 1–2 giờ kể từ khi thủ thuật hoàn tất, người bệnh có thể đi lại nhẹ nhàng.
3. Xi măng có tồn tại vĩnh viễn trong cơ thể không?
Có. PMMA là vật liệu không bị phân hủy, có độ bền sinh học cao và an toàn lâu dài.
4. Có cần làm lại không?
Nếu chỉ có một đốt sống bị tổn thương, thường không cần làm lại. Tuy nhiên, nếu có đốt sống khác bị loãng xương nặng, nguy cơ xẹp cao có thể cần can thiệp thêm.
VII. Kết Luận
Bơm xi măng cột sống là phương pháp hiện đại, ít xâm lấn, hiệu quả nhanh và an toàn cho các trường hợp xẹp, lún đốt sống do nhiều nguyên nhân. Thủ thuật này không chỉ cải thiện cơn đau rõ rệt mà còn giúp bệnh nhân lấy lại khả năng vận động, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng sống.
Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả và an toàn tối đa, người bệnh cần được thăm khám và chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa, đồng thời theo dõi lâu dài để kiểm soát nguyên nhân gây tổn thương đốt sống – đặc biệt là loãng xương.
VIII. Thông tin liên hệ BV Hồng Ngọc
Bệnh viện Hồng Ngọc Yên Ninh
- Địa chỉ: Số 55 đường Yên Ninh, phường Trúc Bạch, Quận Ba Đình, Hà Nội
- Hotline tư vấn: 0941.298.865
Bệnh viện Hồng Ngọc Phúc Trường Minh
- Địa chỉ: Số 8 đường Châu Văn Liêm, phường Phú Đô, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
- Hotline tư vấn: 0941.298.865
