Kiểm soát đường huyết là mục tiêu quan trọng trong điều trị tiểu đường, nhưng chưa phản ánh đầy đủ tình trạng chuyển hóa của người bệnh. Cách tiếp cận hiện đại ngày càng chú trọng đánh giá chức năng tuyến tụy, khả năng tiết insulin, mức độ đề kháng insulin và diễn biến bệnh để xây dựng chiến lược điều trị phù hợp. Tại Phòng khám Đa khoa SCT, định hướng này được cụ thể hóa trong mô hình Diacare Therapy, với quy trình xuyên suốt từ thăm khám, đánh giá chuyên sâu đến điều trị và theo dõi theo từng giai đoạn.
Vì sao nhiều người vẫn nghĩ điều trị tiểu đường chỉ cần hạ đường huyết?
Khi nhắc đến điều trị tiểu đường, đường huyết thường là chỉ số được quan tâm đầu tiên. Người bệnh theo dõi đường huyết hàng ngày, kiểm tra HbA1c định kỳ và điều chỉnh thuốc với mục tiêu đưa các chỉ số về ngưỡng phù hợp. Đây là những yếu tố quan trọng trong quản lý bệnh. Tuy nhiên, hạ đường huyết mới chỉ phản ánh một phần của quá trình điều trị.
Trên thực tế, không ít người bệnh dù đã sử dụng thuốc đều đặn, duy trì chế độ ăn uống và luyện tập vẫn gặp tình trạng đường huyết dao động, HbA1c chưa đạt mục tiêu hoặc phải điều chỉnh phác đồ nhiều lần. Khi đó, câu hỏi đặt ra không chỉ là “Đường huyết đang ở mức nào?”, mà còn là “Vì sao chỉ số đường huyết vẫn chưa ổn định được?”
Điều này cho thấy điều trị tiểu đường cần được nhìn nhận rộng hơn thay vì chỉ kiểm soát một hoặc một vài chỉ số đơn lẻ.
Hiểu đúng: Tiểu đường là bệnh lý chuyển hóa mang tính hệ thống
Đái tháo đường là một bệnh lý chuyển hóa phức tạp, trong đó insulin và khả năng đáp ứng với insulin đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng đường huyết.
Ở người bệnh đái tháo đường tuýp 2, tình trạng đề kháng insulin có thể dẫn đến sự suy giảm chức năng tế bào beta tuyến tụy - những tế bào có nhiệm vụ sản xuất insulin. Khi khả năng tiết insulin không còn đáp ứng được nhu cầu của cơ thể, việc kiểm soát đường huyết có thể trở nên khó khăn hơn.
Vì vậy, bên cạnh việc theo dõi đường huyết và HbA1c, đánh giá chức năng tuyến tụy và tình trạng chuyển hóa có thể cung cấp thêm những thông tin quan trọng cho quá trình điều trị ở những trường hợp phù hợp.
Tại SCT, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm chuyên sâu như C-peptide, Insulin, cùng các bộ chỉ số HOMA-β và HOMA-IR khi cần thiết. Trong đó, C-peptide và Insulin cung cấp thông tin liên quan đến khả năng tiết insulin; HOMA-β và HOMA-IR hỗ trợ đánh giá chức năng tế bào beta và mức độ đề kháng insulin dựa trên các dữ liệu xét nghiệm phù hợp.
Khi được kết hợp với thăm khám lâm sàng, khai thác tiền sử bệnh, thời gian mắc bệnh, các bệnh lý đi kèm và những xét nghiệm thường quy, những dữ liệu này giúp bác sĩ có cái nhìn đầy đủ hơn về tình trạng chuyển hóa của từng người bệnh.
Điều trị vì thế không chỉ hướng đến việc "hạ đường huyết", mà hướng tới quản lý toàn diện hơn những yếu tố liên quan đến bệnh lý chuyển hóa.
SCT Diacare Therapy - Từ quản lý đường huyết đến quản lý chuyển hóa
Từ cách tiếp cận trên, Diacare Therapy được xây dựng như một mô hình điều trị dành cho người bệnh đái tháo đường type 2 phù hợp theo chỉ định chuyên môn.
Thay vì chỉ tập trung vào kết quả đường huyết tại từng thời điểm, mô hình này hướng đến việc đo lường, theo dõi và đánh giá sự thay đổi của tình trạng chuyển hóa theo thời gian, trong đó chức năng tuyến tụy và khả năng tiết insulin là những yếu tố được quan tâm.
Diacare Therapy được xây dựng trên ba trụ cột:
- Đo lường: Đánh giá tình trạng chuyển hóa và chức năng tuyến tụy thông qua thăm khám, các xét nghiệm thường quy và các xét nghiệm chuyên sâu khi có chỉ định.
- Theo dõi: Theo dõi các chỉ số và đáp ứng điều trị theo từng giai đoạn, thay vì chỉ đánh giá hiệu quả tại một thời điểm.
- Phục hồi chức năng tuyến tụy: Kết hợp điều trị nội khoa với các ứng dụng của y học tái tạo trong phạm vi chỉ định chuyên môn, hướng đến hỗ trợ chức năng tuyến tụy ở những người bệnh phù hợp.
Điểm đáng chú ý của mô hình này là các dữ liệu chuyên sâu không chỉ được sử dụng để đánh giá ban đầu, mà còn là cơ sở để theo dõi diễn biến và điều chỉnh kế hoạch điều trị. Qua đó, bác sĩ có thể chủ động hơn trong việc xây dựng chiến lược phù hợp với tình trạng thực tế của từng người bệnh.
Diacare Therapy vì vậy không được đặt tách biệt khỏi điều trị nội khoa thông thường. Đây là một phần trong chiến lược quản lý bệnh toàn diện, kết hợp giữa điều trị, theo dõi chuyển hóa, tư vấn dinh dưỡng, vận động, kiểm soát cân nặng và các yếu tố nguy cơ.
Mục tiêu của Diacare Therapy không dừng lại ở việc đưa đường huyết về ngưỡng kiểm soát, mà hướng tới cải thiện toàn diện tình trạng chuyển hóa và hỗ trợ duy trì chức năng tuyến tụy ở những người bệnh phù hợp. Thông qua việc đo lường, theo dõi và đánh giá lại theo từng giai đoạn, bác sĩ có cơ sở để điều chỉnh chiến lược điều trị dựa trên những thay đổi thực tế của cơ thể.
Khi kiểm soát chuyển hóa được cải thiện và chức năng tuyến tụy có đáp ứng tích cực, mục tiêu điều trị có thể tiến tới tối ưu hóa phác đồ, hạn chế nhu cầu sử dụng thuốc ở mức không cần thiết và giảm nguy cơ phải gia tăng điều trị theo thời gian. Trong một số trường hợp phù hợp, bác sĩ có thể điều chỉnh giảm liều thuốc hoặc insulin dựa trên kết quả đánh giá và đáp ứng thực tế của người bệnh. Tuy nhiên, việc giảm hoặc ngừng thuốc, insulin không phải mục tiêu áp dụng cho tất cả mọi người mà phải được quyết định dựa trên chỉ định chuyên môn.
Điều Diacare Therapy hướng tới là giúp người bệnh kiểm soát bệnh chủ động hơn, duy trì chức năng tuyến tụy tốt hơn trong khả năng có thể, giảm nguy cơ biến chứng và từng bước xây dựng một chiến lược điều trị phù hợp với chính cơ thể mình.
Nói cách khác, giá trị của quá trình điều trị không chỉ nằm ở một con số đường huyết đẹp hơn, mà ở việc người bệnh hiểu rõ tình trạng chuyển hóa của mình, có phác đồ phù hợp hơn và được theo dõi để điều chỉnh điều trị theo từng giai đoạn.
Hành trình Diacare Therapy diễn ra thế nào?
Một trong những điểm quan trọng của cách tiếp cận này là điều trị không bắt đầu bằng việc lựa chọn ngay một phương pháp, mà bắt đầu từ việc hiểu người bệnh.
1. Khám: Bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể, tiền sử bệnh, thời gian mắc tiểu đường, thuốc đang sử dụng, các bệnh lý đi kèm, nguy cơ biến chứng và mục tiêu điều trị,...
2. Đánh giá: Bên cạnh đường huyết và HbA1c, người bệnh có thể được chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu như C-peptide, Insulin, HOMA-β và HOMA-IR khi cần thiết. Đây là cơ sở để đánh giá sâu hơn chức năng tuyến tụy, khả năng tiết insulin và tình trạng đề kháng insulin.
3. Phân tầng: Từ dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng, bác sĩ đánh giá tình trạng chuyển hóa, mức độ kiểm soát bệnh và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến đáp ứng điều trị. Việc phân tầng giúp xác định hướng điều trị phù hợp với từng trường hợp.
4. Xây dựng kế hoạch cá thể hóa: Không phải người bệnh tiểu đường nào cũng có tình trạng giống nhau. Vì vậy, mục tiêu kiểm soát, phương pháp điều trị và kế hoạch theo dõi được xây dựng dựa trên đặc điểm cụ thể của từng người bệnh.
5. Điều trị: Điều trị nội khoa vẫn là nền tảng, kết hợp với điều chỉnh dinh dưỡng, vận động và các yếu tố lối sống. Với những người bệnh phù hợp theo chỉ định chuyên môn, Diacare Therapy có thể được triển khai với sự kết hợp của các ứng dụng y học tái tạo trong phạm vi chuyên môn.
6. Đánh giá lại: Sau từng giai đoạn, các chỉ số được đánh giá lại để xem xét mức độ đáp ứng và những thay đổi của tình trạng chuyển hóa. Đây là bước quan trọng để không đánh giá hiệu quả điều trị chỉ dựa trên một thời điểm.
7. Điều chỉnh: Dựa trên kết quả theo dõi, bác sĩ có thể điều chỉnh kế hoạch điều trị cho phù hợp với diễn biến thực tế của người bệnh. Quá trình này được lặp lại trong suốt hành trình quản lý bệnh.
Hiểu đúng để điều trị đúng, đồng hành lâu dài để quản lý bệnh tốt hơn
Tiểu đường là bệnh lý mạn tính đòi hỏi người bệnh phải đồng hành lâu dài với quá trình điều trị. Kiểm soát đường huyết vẫn là một mục tiêu quan trọng, nhưng để quản lý bệnh toàn diện hơn, cần nhìn xa hơn những con số trên máy đo đường huyết hay kết quả HbA1c.
Đánh giá chức năng tuyến tụy, khả năng tiết insulin, mức độ đề kháng insulin và diễn biến chuyển hóa có thể giúp bác sĩ có thêm cơ sở để cá thể hóa chiến lược điều trị cho từng người bệnh.
Đó cũng là định hướng mà mô hình Diacare Therapy tại Phòng khám Đa khoa SCT hướng tới: từ Khám - Đánh giá - Phân tầng - Cá thể hóa kế hoạch - Điều trị - Đánh giá lại - Điều chỉnh, tạo thành một quá trình quản lý bệnh liên tục thay vì chỉ tập trung xử lý những thời điểm đường huyết tăng cao.
Với định hướng "Khám sâu hơn - Đồng hành lâu hơn", SCT tiếp cận điều trị tiểu đường từ việc hiểu rõ hơn tình trạng của từng người bệnh, qua đó hướng tới kiểm soát bệnh chủ động, phù hợp và lâu dài.
