U tuyến giáp, hay nhân tuyến giáp, là tình trạng xuất hiện một hoặc nhiều khối bất thường bên trong tuyến giáp. Phần lớn các nhân tuyến giáp không gây nguy hiểm và chỉ cần theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, khi khối nhân phát triển lớn, người bệnh có thể cảm thấy vướng cổ, khó nuốt, khó thở, khàn tiếng hoặc mất cân đối vùng cổ. Tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Thủ Đức, người bệnh có thể được thăm khám, siêu âm, đánh giá đặc điểm khối nhân và tư vấn phương án điều trị phù hợp. RFA không thay thế hoàn toàn phẫu thuật và không áp dụng cho mọi trường hợp. Chỉ định cần dựa trên kết quả siêu âm, xét nghiệm chức năng tuyến giáp, tế bào học và đánh giá trực tiếp của bác sĩ.
U tuyến giáp là gì?
Tuyến giáp là tuyến nội tiết có hình cánh bướm nằm ở phía trước cổ, có nhiệm vụ sản xuất hormone tham gia điều hòa chuyển hóa, nhịp tim, thân nhiệt và nhiều hoạt động khác của cơ thể.
Nhân tuyến giáp hình thành khi một vùng mô bên trong tuyến phát triển bất thường. Người bệnh có thể chỉ có một nhân đơn độc hoặc nhiều nhân trong tuyến giáp. Nhân có thể ở dạng đặc, dạng nang chứa dịch hoặc hỗn hợp cả phần đặc và phần dịch.
Phần lớn nhân tuyến giáp là lành tính. Tuy nhiên, một tỷ lệ nhỏ có thể là tổn thương ác tính. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào kích thước hoặc cảm giác sờ thấy để kết luận khối u lành hay ác. Người bệnh cần được siêu âm phân tầng nguy cơ và chọc hút tế bào bằng kim nhỏ khi có chỉ định.
Dấu hiệu thường gặp khi nhân tuyến giáp phát triển lớn
Nhiều nhân tuyến giáp nhỏ không gây triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc siêu âm vùng cổ. Khi khối nhân lớn hơn, người bệnh có thể gặp:
- Cổ to hoặc xuất hiện khối lồi ở phía trước cổ.
- Cảm giác vướng, nghẹn hoặc có dị vật trong cổ.
- Khó nuốt thức ăn, đặc biệt với thức ăn đặc.
- Khó thở hoặc tức vùng cổ khi nằm.
- Ho kéo dài không rõ nguyên nhân.
- Khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói.
- Mất cân đối vùng cổ, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và tâm lý.
Khàn tiếng kéo dài, khối cổ tăng kích thước nhanh, hạch cổ bất thường, khó thở hoặc khó nuốt tăng dần là những dấu hiệu cần được thăm khám sớm.
Đốt sóng cao tần tuyến giáp RFA là gì?
RFA là viết tắt của Radiofrequency Ablation, nghĩa là đốt bằng sóng cao tần. Đây là kỹ thuật điều trị qua da, sử dụng một kim điện cực nhỏ đưa vào bên trong khối nhân dưới hướng dẫn liên tục của siêu âm.
Năng lượng sóng cao tần tạo nhiệt tại đầu kim, làm đông và phá hủy có kiểm soát mô của khối nhân. Phần mô được điều trị sau đó sẽ co nhỏ dần trong những tháng tiếp theo. Mục tiêu của RFA không nhất thiết là làm khối nhân biến mất hoàn toàn mà là giảm thể tích, giảm triệu chứng chèn ép và cải thiện thẩm mỹ.
Do kim RFA được theo dõi bằng siêu âm theo thời gian thực, bác sĩ có thể quan sát vị trí đầu kim và chủ động tránh các cấu trúc quan trọng như khí quản, thực quản, mạch máu lớn và dây thần kinh thanh quản.
Trường hợp nào có thể được chỉ định RFA?
Theo hướng dẫn của Hiệp hội Tuyến giáp châu Âu, đốt nhiệt dưới hướng dẫn hình ảnh có thể được cân nhắc cho người trưởng thành có nhân tuyến giáp lành tính gây triệu chứng chèn ép hoặc ảnh hưởng đến thẩm mỹ, đặc biệt khi người bệnh không muốn phẫu thuật. Phương pháp không được khuyến cáo thực hiện thường quy cho các nhân không gây triệu chứng.
Người bệnh thường được cân nhắc RFA khi đáp ứng những điều kiện như:
- Khối nhân đã được đánh giá là lành tính.
- Nhân gây vướng cổ, khó nuốt, khó chịu hoặc chèn ép.
- Khối nhân làm vùng cổ lồi, lệch hoặc ảnh hưởng rõ đến thẩm mỹ.
- Nhân có xu hướng tăng kích thước trong quá trình theo dõi.
- Người bệnh muốn bảo tồn phần lớn mô tuyến giáp.
- Người bệnh không muốn có đường mổ ở cổ hoặc không phù hợp với phẫu thuật.
- Một số nhân tuyến giáp tự hoạt động gây cường giáp, sau khi được bác sĩ đánh giá đầy đủ.
Trước RFA, bác sĩ có thể yêu cầu chọc hút tế bào bằng kim nhỏ hoặc sinh thiết lõi để xác nhận tính chất lành tính. Số lần sinh thiết cần thiết phụ thuộc vào đặc điểm siêu âm, phân loại nguy cơ và kết quả tế bào học của từng người bệnh.
Những trường hợp chưa phù hợp với RFA
RFA không phải phương án phù hợp cho tất cả khối u tuyến giáp. Người bệnh có thể cần tiếp tục theo dõi, làm thêm xét nghiệm hoặc lựa chọn phương pháp khác nếu:
- Khối nhân có đặc điểm nghi ngờ ung thư trên siêu âm.
- Kết quả tế bào học không xác định, nghi ngờ hoặc ác tính.
- Có hạch cổ bất thường hoặc dấu hiệu xâm lấn các mô xung quanh.
- Khối nhân nằm quá sát dây thần kinh thanh quản, thực quản hoặc cấu trúc quan trọng khác.
- Người bệnh có rối loạn đông máu chưa được kiểm soát.
- Đang sử dụng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu nhưng chưa có kế hoạch điều chỉnh an toàn.
- Đang mang thai hoặc có thiết bị điện tử cấy ghép cần được đánh giá riêng.
- Nhân chủ yếu chứa dịch; trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc chọc hút hoặc tiêm cồn thay vì RFA.
Với phần lớn ung thư tuyến giáp, phẫu thuật vẫn là phương pháp điều trị tiêu chuẩn. RFA chỉ được xem xét trong những tình huống đặc biệt và phải được đánh giá bởi đội ngũ chuyên môn phù hợp.
Quy trình đốt sóng cao tần tuyến giáp tại Hoàn Mỹ Thủ Đức
Quy trình cụ thể có thể thay đổi tùy tình trạng người bệnh, kích thước khối nhân và chỉ định của bác sĩ. Thông thường, quá trình thăm khám và điều trị gồm các bước sau:
Bước 1: Khám và đánh giá tình trạng tuyến giáp
Bác sĩ hỏi về triệu chứng, thời gian xuất hiện khối cổ, tiền sử bệnh tuyến giáp, thuốc đang sử dụng và các bệnh lý liên quan.
Người bệnh thường được chỉ định siêu âm tuyến giáp để đánh giá:
- Vị trí và kích thước khối nhân.
- Thành phần đặc, nang hoặc hỗn hợp.
- Độ hồi âm, bờ, hình dạng và điểm vôi hóa.
- Mối liên quan với khí quản, thực quản, mạch máu và dây thần kinh.
- Hạch bất thường ở vùng cổ.
- Phân tầng nguy cơ theo hệ thống TIRADS phù hợp.
Bước 2: Xét nghiệm và xác định tính chất khối nhân
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
- Xét nghiệm TSH, FT4 hoặc các chỉ số chức năng tuyến giáp khác.
- Công thức máu và xét nghiệm đông máu.
- Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ – FNA.
- Sinh thiết lõi nếu cần thiết.
- Xạ hình tuyến giáp khi nghi ngờ nhân tự hoạt động.
- Nội soi hoặc đánh giá dây thanh khi người bệnh có khàn tiếng.
Kết quả tế bào học thường được phân loại theo hệ thống Bethesda. Chỉ khi khối nhân được xác định phù hợp, bác sĩ mới tư vấn RFA.
Bước 3: Tư vấn trước thủ thuật
Bác sĩ giải thích mục tiêu điều trị, khả năng khối nhân co nhỏ, nguy cơ có thể xảy ra, khả năng cần điều trị bổ sung và lịch theo dõi sau thủ thuật.
Người bệnh cần thông báo đầy đủ nếu đang sử dụng aspirin, thuốc chống đông, thuốc điều trị tim mạch, tiểu đường hoặc có tiền sử dị ứng thuốc. Không nên tự ý ngừng thuốc nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Bước 4: Thực hiện đốt sóng cao tần
RFA thường được thực hiện dưới gây tê tại chỗ. Người bệnh nằm ngửa, phần cổ được bộc lộ và sát khuẩn. Bác sĩ sử dụng siêu âm để định vị khối nhân, sau đó đưa kim điện cực vào từng vùng của khối u.
Trong quá trình thực hiện, người bệnh thường vẫn tỉnh táo và có thể trao đổi với bác sĩ. Việc duy trì giao tiếp cũng giúp bác sĩ theo dõi sớm những thay đổi về giọng nói hoặc cảm giác bất thường.
Thời gian thực hiện phụ thuộc vào kích thước, số lượng, vị trí và cấu trúc của khối nhân. Sau thủ thuật, người bệnh được theo dõi tại cơ sở y tế trước khi ra về.
Bước 5: Tái khám và theo dõi khối nhân
RFA không làm khối nhân biến mất ngay lập tức. Mô được điều trị sẽ co nhỏ dần theo thời gian. Người bệnh cần tái khám theo lịch để:
- Đo lại thể tích khối nhân bằng siêu âm.
- Đánh giá mức độ cải thiện triệu chứng.
- Kiểm tra chức năng tuyến giáp khi cần.
- Phát hiện phần mô còn hoạt động hoặc dấu hiệu tái phát triển.
- Cân nhắc điều trị bổ sung nếu khối nhân quá lớn hoặc giảm thể tích chưa đạt kỳ vọng.

![[Cập nhật] Bảng giá phòng nội trú BV Hồng Ngọc mới nhất 2026](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fmedia.bcare.vn%2Fposts%2F2026%2F06%2F18%2F1781765087621-f3q618.jpg&w=1920&q=75)






