Loạn thị

Loạn thị là một tật về mắt liên quan đến khúc xạ. Ở mắt bình thường, các tia hình ảnh sau khi đi qua giác mạc thì được hội tụ ở một điểm trên võng mạc. Nhưng ở mắt loạn thị, các tia hình ảnh lại được hội tụ ở nhiều điểm trên võng mạc khiến cho người loạn thị thấy hình ảnh nhòe, không rõ. Nguyên nhân của loạn thị là giác mạc có hình dạng bất thường khiến khả năng tập trung ánh sáng của giác mạc bị giảm đi. Loạn thị có thể đi kèm với cận thị thành tật cận loạn, hoặc đi kèm với viễn thị thành tật v
Loạn thị - Ảnh minh họa 1
Loạn thị - Ảnh minh họa 2
Loạn thị - Ảnh minh họa 3
Loạn thị - Ảnh minh họa 4
Loạn thị - Ảnh minh họa 5

Triệu chứng

Mờ mắt; Mỏi mắt; Nhức đầu; Nheo mắt thường xuyên

Chẩn đoán

Hỏi bệnh sử và khám thực thể, khám nhãn khoa cụ thể và thử nghiệm trực quan.

Điều trị

Mục tiêu của điều trị loạn thị là điều chỉnh độ cong không đồng đều gây mờ tầm nhìn. Điều trị bao gồm đeo kính để hiệu chỉnh và phẫu thuật khúc xạ.

Tổng quan

Bệnh Loạn thị là một tật về mắt liên quan đến khúc xạ. Ở mắt bình thường, các tia hình ảnh sau khi đi qua giác mạc thì được hội tụ ở một điểm trên võng mạc. Nhưng ở Mắt loạn thị, các tia hình ảnh lại được hội tụ ở nhiều điểm trên võng mạc khiến cho người loạn thị thấy hình ảnh nhòe, không rõ. Nguyên nhân của loạn thị là giác mạc có hình dạng bất thường khiến khả năng tập trung ánh sáng của giác mạc bị giảm đi. Loạn thị có thể đi kèm với Cận thị thành tật cận loạn, hoặc đi kèm với viễn thị thành tật viễn loạn.

Nguyên nhân

Giác mạc là một màng collagen trong suốt, rất nhạy cảm nằm phía trước lòng đen của mắt, bản chất của nó là một thấu kính hội tụ có công suất lớn tới + 42 Dioptry để khuất triết ánh sáng khi ánh sáng đi qua giác mạc.

Giác mạc bình thường có hình cầu đều đặn, nhẵn bóng, giống như mặt quả bóng tròn. Khi mắt bị loạn thị, một trục nào đó của giác mạc sẽ cong hơn các trục khác, trông giống như quả bóng bầu dục, các tia sáng đi qua trục đó sẽ hội tụ ở trước võng mạc, trong khi các tia sáng khác đi qua 1 trục ít cong hơn lại hội tụ ở sau võng mạc. Loạn thị cũng có thể do thủy tinh thể bị nghiêng trong nhãn cầu. Do vậy, ảnh của vật mà mắt ta nhìn thấy sẽ bị méo hình hoặc bị mờ cả khi nhìn xa và nhìn gần. Giống như khi đi vào nhà gương ở công viên, bạn sẽ thấy hình ảnh mình trong gương quá cao, quá béo hoặc quá gầy. Ta cũng có thể bị loạn thị kèm theo cận thị hoặc viễn thị.

Loạn thị có thể là:

  • Loạn thị thuận (theo quy tắc): khi trục khuất triết mạnh hơn là trục đứng 900

  • Loạn thị nghịch (không quy tắc): khi trục khuất triết mạnh hơn là trục ngang 1800

  • Loạn thị chéo: khi trục khuất triết mạnh hơn là trục chéo từ 45 đến 1350

Tuỳ theo tính chất, loạn thị có thể chia thành loạn thị đơn thuần (viễn hoặc cận), loạn thị kép (viễn hoặc cận) hoặc loạn thị hỗn hợp (khi 1 trục là cận, còn trục kia lại là viễn).

Để chỉnh tật loạn thị, ta dùng kính trụ để đưa ảnh về hội tụ trên võng mạc theo từng trục bị loạn.

Phòng ngừa

Mắt có hai phần tập trung hình ảnh - giác mạc và ống kính. Trong một hình mắt hoàn hảo, những bộ phận này có đường cong như bề mặt của một quả bóng mịn. Giác mạc, ống kính khúc xạ tất cả ánh sáng đến cùng một điểm và tạo ra hình ảnh rõ ràng trên võng mạc mắt.

Tuy nhiên, nếu giác mạc hoặc ống kính không đồng đều và uốn cong nhẹ, các tia sáng khúc xạ không đúng gây ra lỗi khúc xạ. Loạn thị là một loại lỗi khúc xạ. Trong loạn thị, giác mạc hoặc ống kính cong dốc hơn theo một hướng khác. Khi giác mạc có hình dạng méo mó sẽ có loạn thị giác.

Khi ống kính bị bóp méo, có loạn thị thể thủy tinh.

Loạn thị có thể gây mờ mắt. Mờ mắt có thể xảy ra nhiều hơn trong một hướng hoặc theo chiều ngang, chiều dọc hoặc theo đường chéo.

Loạn thị có thể xảy ra kết hợp với các lỗi khác khúc xạ, trong đó bao gồm:

  • Cận thị. Điều này xảy ra khi giác mạc cong quá nhiều hoặc mắt dài hơn bình thường. Thay vì tập trung chính xác vào võng mạc, ánh sáng tập trung ở phía trước của võng mạc, kết quả là xuất hiện nhìn mờ cho các đối tượng ở xa.

  • Viễn thị. Điều này xảy ra khi giác mạc cong quá ít hoặc mắt ngắn hơn bình thường. Hiệu ứng này trái ngược với cận thị. Khi mắt đang ở trong trạng thái thoải mái, ánh sáng tập trung phía sau mắt, làm cho các đối tượng ở gần đó mờ.

Trong hầu hết trường hợp, loạn thị xuất hiện từ lúc mới sinh. Đôi khi loạn thị phát triển sau một chấn thương mắt, bệnh tật hoặc phẫu thuật. Loạn thị không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như đọc sách trong ánh sáng kém, ngồi quá gần với truyền hình hoặc nheo mắt.

Điều trị

Bệnh loạn thị hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu mỗi người có ý thức hơn trong việc phòng bệnh.

Sau đây là một số chỉ dẫn cần được tuân thủ trong sinh hoạt và học tập hàng ngày: 

  • Nên học tập và làm việc trong môi trường đủ ánh sáng, không nên để chói mắt.

  • Cần ngồi thẳng khi viết, không cúi sát. Không nên làm việc, xem tivi liên tục quá 1 giờ, cứ mỗi 45-60 phút nên đứng lên, nhìn ra xa cho mắt được nghỉ ngơi.

  • Nên dành thời gian vui chơi giải trí, thể dục ngoài trời.

  • Có chế độ ăn đủ dinh dưỡng gồm thịt, cá, dầu, các loại đậu, hoa quả, rau xanh.

  • Bỏ những thói quen có hại cho mắt như nằm, quỳ để đọc sách hoặc viết bài; đọc sách báo, tài liệu khi đang đi trên ô tô, tàu hỏa, máy bay; tự ý dùng kính đeo mắt không đúng tiêu chuẩn. Khi đeo kính cần tuân thủ hướng dẫn của nhà chuyên môn.