Xơ cứng rải rác

Multiple Scheloris, MS hay Xơ cứng rải rác là Một rối loạn tự miễn dịch của hệ thống thần kinh trung ương (não và tủy sống)
Xơ cứng rải rác - Ảnh minh họa 1
Xơ cứng rải rác - Ảnh minh họa 2
Xơ cứng rải rác - Ảnh minh họa 3
Xơ cứng rải rác - Ảnh minh họa 4

Tên gọi khác: Multiple Scheloris, MS

Triệu chứng

Có nhiều triệu chứng khác nhau, có thể có rồi hết, cũng có thể tồn tại mãi. Các triệu chứng bao gồm suy giảm thị lực, tê, yếu, giảm phối hợp, thăng bằng kém

Chẩn đoán

Các xét nghiệm được sử dụng để xác nhận bệnh đa xơ cứng bao gồm: Chụp cắt lớp máy tính (CT Scan) và chụp cộng hưởng từ (MRI).

Điều trị

Các xét nghiệm bổ sung có thể được yêu cầu: Chọc ống sống thắt lưng (tủy sống), kiểm tra dịch não tủy (CSF).

Tổng quan

Multiple Scheloris, MS hay Xơ cứng rải rác là bệnh gì?

Multiple Scheloris, MS hay Xơ cứng rải rác là Một rối loạn Tự miễn dịch của hệ thống thần kinh trung ương (não và tủy sống). Tế bào thần kinh thường được bao quanh bởi một vỏ bọc cách điện làm bằng một chất béo được gọi là Myelin, giúp truyền xung thần kinh. Trong xơ cứng rải rác, vỏ Myelin này bị viêm hoặc bị hư hỏng. Điều này sẽ phá vỡ hoặc làm chậm các xung thần kinh và dây thần kinh gây ra trục trặc.

Sẹo (xơ cứng) xảy ra trong chất trắng của Não và tủy sống. Những khu vực thiệt hại Myelin và Sẹo được gọi là xơ cứng mảng. Căn bệnh bùng lên với những giai đoạn và các triệu chứng tăng lên. Bệnh có thể nhẹ và không tiến triển, tuy nhiên cũng có thể dần dần trở nên xấu hơn, hoặc trở nặng hơn nhanh chóng. Bệnh phổ biến hơn ở phụ nữ trong độ tuổi từ 20 - 40.

Triệu chứng

Có nhiều triệu chứng khác nhau, có thể có rồi hết, cũng có thể tồn tại mãi. Các triệu chứng bao gồm suy giảm thị lực, tê, yếu, giảm phối hợp, thăng bằng kém, nói khó, co thắt cơ (đặc biệt là ở chân), co cứng cơ, chức năng bàng quang bị suy giảm.

Chẩn đoán

Tiến hành hỏi về bệnh sử và khám thực thể.

Các xét nghiệm được sử dụng để xác nhận Bệnh đa xơ cứng bao gồm: Chụp cắt lớp máy tính (CT Scan) và chụp cộng hưởng từ (MRI).

Điều trị

Các xét nghiệm bổ sung có thể được yêu cầu: Chọc ống sống thắt lưng (tủy sống), kiểm tra dịch não tủy (CSF).

Nguyên nhân

Bệnh xơ cứng rải rác là tình trạng rối loạn não bộ và tủy sống do viêm, xảy ra tại các thành phần của não hoặc tủy sống. Nó có thể gây ra các triệu chứng khác nhau. Trong hầu hết các trường hợp, các đợt triệu chứng đầu tiên có thể xuất hiện và hết trong nhiều năm. Theo thời gian, một số triệu chứng có thể trở thành vĩnh viễn và có thể gây ra tàn phế.

Mặc dù không có cách chữa khỏi hẳn bệnh xơ cứng rải rác nhưng các loại thuốc khác nhau và các phương pháp điều trị có thể làm giảm số lần tái phát và có thể giúp giảm các triệu chứng cũng như tàn phế.

Phòng ngừa

Bệnh xơ cứng rải rác được coi là một bệnh tự miễn. Điều này có nghĩa là các tế bào của hệ miễn dịch có nhiệm vụ tấn công các vi khuẩn, virus... lại tấn công một phần của cơ thể. Khi bệnh đang ở thời kỳ hoạt động, các thành phần của hệ miễn dịch, chủ yếu là các tế bào được gọi là tế bào T, tấn công các vỏ Myelin bao quanh sợi thần kinh trong não và tủy sống, dẫn đến tình trạng viêm.

Người ta vẫn chưa rõ điều gì kích hoạt sự phản ứng của hệ miễn dịch trong trường hợp này. Một giả thiết cho rằng một loại virus, hoặc một yếu tố trong môi trường đã kích hoạt hệ miễn dịch ở một số người với kiểu di truyền nhất định.

Viêm xung quanh vỏ Myelin làm các sợi thần kinh bị ảnh hưởng không còn hoạt động tốt nữa và gây ra các triệu chứng. Khi quá trình viêm hết, bao Myelin có thể lành và được sửa chữa, sau đó các sợi thần kinh bắt đầu hoạt động trở lại. Tuy nhiên, tình trạng viêm hoặc sự lặp đi lặp lại các đợt viêm có thể để lại những "vết sẹo" nhỏ (xơ cứng) gây tổn thương các sợi thần kinh vĩnh viễn. Ở người có bệnh xơ cứng rải rác điển hình, nhiều màng xơ cứng hình thành và phát triển trong não và tủy sống.

Điều trị

  • Dành thời gian nghỉ ngơi hợp lí.

  • Tập thể dục. Tập thể dục thường xuyên có thể giúp cải thiện sức mạnh, săn cơ bắp, giữ thăng bằng và phối hợp cơ thể. Bơi lội hoặc các hoạt động dưới nước khác, đi bộ, các bài tập giãn cơ, thể dục nhịp điệu, đạp xe đạp tại chỗ, mát-xa, yoga và thái cực là các hoạt động được khuyến cáo.

  • Có chế độ ăn uống hợp lí. Kết quả của các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn uống ít chất béo bão hòa nhưng giàu axit béo omega - 3 (có nhiều trong các loại dầu ô liu và cá) có lợi cho việc phòng tránh bệnh xơ cứng rải rác. Vitamin D cũng có tác dụng tốt.

  • Giảm căng thẳng, stress có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm các dấu hiệu và triệu chứng của bạn.