Viêm kết mạc

Kết mạc là một màng mỏng, trong suốt bao gồm các phần trắng của mắt và mí mắt. Viêm kết mạc hay đau mắt đỏ có thể xảy ra do nhiễm trùng (do virus hoặc vi khuẩn), viêm hoặc dị ứng
Viêm kết mạc - Ảnh minh họa 1
Viêm kết mạc - Ảnh minh họa 2
Viêm kết mạc - Ảnh minh họa 3
Viêm kết mạc - Ảnh minh họa 4

Triệu chứng

Triệu chứng Viêm kết mạc là Mắt đỏ; Mắt có ghèn; Chảy nhiều nước mắt; Cộm mắt; Có dử mắt màu vàng và màu xanh lục từ mắt

Chẩn đoán

Chẩn đoán Viêm kết mạc là Hỏi bệnh sử và khám thực thể. Khám nhãn khoa tổng thể có thể sẽ được chỉ định nhằm loại trừ trường hợp triệu chứng là do các bệnh khác gây nên. Bác sĩ cũng có thể lấy mẫu bệnh phẩm từ dử mắt để phân tích.

Điều trị

Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân của viêm kết mạc.

Tổng quan

Viêm kết mạc là bệnh gì?

Kết mạc là một màng mỏng, trong suốt bao gồm các phần trắng của Mắt và mí mắt. Viêm kết mạc hay đau mắt đỏ có thể xảy ra do nhiễm trùng (do virus hoặc vi khuẩn), viêm hoặc dị ứng. Bệnh rất dễ lây, chủ yếu lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với nước mắt bị nhiễm virus, đồ vật bị nhiễm virus hoặc đường hô hấp.

Triệu chứng

Triệu chứng Viêm kết mạc là Mắt đỏ; Mắt có ghèn; Chảy nhiều nước mắt; Cộm mắt; Có dử mắt màu vàng và màu xanh lục từ mắt

Chẩn đoán

Chẩn đoán Viêm kết mạc là Hỏi bệnh sử và khám thực thể. Khám Nhãn khoa tổng thể có thể sẽ được chỉ định nhằm loại trừ trường hợp triệu chứng là do các bệnh khác gây nên. Bác sĩ cũng có thể lấy mẫu bệnh phẩm từ dử mắt để phân tích.

Điều trị

  • Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân của viêm kết mạc.

  • Điều trị bao gồm: thuốc bôi chống Dị ứng hoặc thuốc kháng sinh.

Nguyên nhân

Đau mắt đỏ là bệnh gặp phổ biến, xảy ra ở mọi lứa tuổi và thường tăng khi thời tiết chuyển mùa. Triệu chứng ban đầu của bệnh là nóng rát mắt, đau, có cảm giác cộm mắt, nhìn mờ, mi mắt sưng nề, chảy nước mắt. Những dấu hiệu sớm có thể nhận biết là mắt cộm, đỏ, ngứa, chảy nước mắt, có thể bị sốt nhẹ. Vì đau mắt đỏ có nguy cơ lây nhiễm cao trong vòng 2 tuần từ khi bị bệnh nên việc chẩn đoán và điều trị sớm là rất quan trọng. Thời gian ủ bệnh đau mắt đỏ thường từ 5-10 ngày.

Bệnh do virus gây nên, lây lan tương đối nhanh. Đa số trường hợp tự hết sau 7-14 ngày, nhưng thông thường bệnh thường sẽ khỏi sau 1 tuần. Tuy nhiên, nếu không được điều trị kịp thời, điều trị đúng chỉ định, có thể gây nhiều biến chứng như viêm giác mạc, dẫn tới suy giảm thị lực sau này. Có trường hợp tự chữa không đúng cách, bệnh có thể kéo dài hơn, có trường hợp bị bệnh 10 ngày đến khám mà mắt vẫn đỏ và phải điều trị cũng phải mất 1-3 tuần mới khỏi. Một số ít trường hợp có biến chứng giác mạc. Đau mắt đỏ dễ lây lan có thể gây thành đại dịch, có thể bắt nguồn khi một người trong gia đình mắc có thể lây ra cả nhà rồi lây lan ra cả cộng đồng, nhất là những nơi tập trung đông người như cơ quan, trường học.

Bệnh thường kéo dài vài ngày, có thể đến vài tuần, bệnh này dễ lây lan và khiến mọi sinh hoạt đều khó khăn, cuộc sống đảo lộn. Dịch thường xuất hiện vào tháng 6-7, hoặc chậm hơn thì bắt đầu vào dịch đau mắt đỏ bắt đầu từ đầu tháng 9 do thời tiết ẩm thấp, thuận lợi cho sự phát triển và lây lan của vi rút. Thông thường những năm dịch chỉ kéo dài khoảng 1 tuần rồi qua đi. Những ghi nhận khác cho thấy bệnh hay xuất hiện vào mùa nước lụt, độ ẩm cao, khí hậu thất thường, đến tháng 11 gió mùa thì lại hết. Mùa mưa là thời điểm dịch đau mắt có nguy cơ bùng phát mạnh và bệnh lây lan nhanh trong cộng đồng.

Bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu, việc chữa trị chỉ có tác dụng hỗ trợ giúp bệnh nhân nhanh khỏi, giảm triệu chứng, chỉ có thể dựa vào chăm sóc, giữ gìn vệ sinh cẩn thận thì sau 6-10 ngày, virus sẽ tự hết, người bệnh mới có khả năng khỏi. Nên áp dụng tốt các biện pháp phòng để tránh mắc bệnh và gặp khó khăn khi điều trị. Mặc dù vậy, bệnh sẽ gây nhiều biến chứng nguy hiểm nếu bệnh nhân tự ý dùng thuốc như gây giảm thị lực, sẹo giác mạc, nhất là thuốc chứa corticoid, nhiều bệnh nhân tự ý mua về sử dụng có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm, thậm chí mù loà.

Phòng ngừa

Nguyên nhân của bệnh đau mắt đỏ là do vi-rút Adenovi-rút hoặc do nhiễm trùng, nhưng đa phần là do vi-rút. Trong đó 65-90% nguyên nhân là do vi-rút Adenovi-rút, ngoài ra có thể là vi-rút Enterovi-rút. Đau mắt đỏ cấp do vi-rút gặp sau khi bị sốt vi-rút, viêm phổi cấp hoặc sau sởi, hoặc bị nhiễm vi-rút simplex hoặc herpes zoster. Đau mắt đỏ do vi khuẩn gây ra như liên cầu, tụ cầu, phế cầu; với những trường hợp đau mắt do vi-rút, có thể lây qua nhiều đường nhưng đặc biệt nguy hiểm và nhanh nhất là lây qua hệ hô hấp.

Đau mắt đỏ do lậu gặp ở trẻ sơ sinh do lây truyền từ mẹ sang con là một bệnh rất nguy hiểm có thể gây biến chứng nặng nề nếu không được điều trị kịp thời.

Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng chuyển qua mưa, độ ẩm không khí tăng cao, môi trường nhiều khói bụi, điều kiện vệ sinh kém, sử dụng nguồn nước ô nhiễm là điều kiện thuận lợi cho bệnh phát triển và bùng phát thành dịch, khi giao mùa, cơ thể con người, nhất là những người nhạy cảm với thời tiết, dễ mệt mỏi, hệ miễn dịch hoạt động yếu nên vi-rút tấn công dễ dàng hơn.

Bệnh đau mắt đỏ không lây khi nhìn nhau. Trung gian truyền bệnh chính là nước mắt của bệnh nhân đau mắt đỏ do nước mắt này có chứa vi-rút. Bệnh đau mắt đỏ lây qua những hạt tiết tố nhỏ li ti, khi bệnh nhân ho hoặc nhảy mũi và qua những vật dụng nhiễm nguồn bệnh (nắm tay cửa, điện thoại, khăn...) đồng thời qua nước bị nhiễm khuẩn (ví dụ như nước hồ bơi). Bệnh đau mắt đỏ rất dễ trở thành dịch và khả năng lây lan do tiếp xúc trực tiếp với người bị bệnh qua nhiều đường như hô hấp, nước bọt, qua tay, qua cầm nắm chạm vào những đồ vật, đồ dùng cá nhân của nguồn bệnh như khăn mặt, chậu rửa mặt hay lây qua thói quen hay dụi mắt, sờ vào mũi, vào miệng. Công sở, lớp học, nơi công cộng là những môi trường khiến bệnh lây lan rộng rãi.

Điều trị

Đau mắt đỏ tuy là một bệnh cấp tính, triệu chứng rầm rộ, dễ lây, nhưng thường lành tính, ít để lại di chứng. Tuy nhiên, bệnh thường gây ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, học tập và lao động, có không ít trường hợp bệnh kéo dài và có biến chứng xấu ảnh hưởng thị lực sau này nên mọi người luôn có ý thức phòng bệnh tốt và cần được can thiệp kịp thời khi bị mắc bệnh. Đau mắt đỏ là một loại bệnh mà phòng bệnh tốt và đơn giản hơn chữa bệnh nhiều và phòng bệnh vệ sinh tốt là cách tốt nhất để kiểm soát lây lan đau mắt đỏ.

Để phòng bệnh: cần vệ sinh cá nhân thường xuyên, rửa tay bằng dung dịch sát khuẩn, chú ý không dùng chung khăn rửa mặt, chậu rửa, và nhất là lọ thuốc nhỏ mắt. Dùng riêng khăn, chậu rửa mặt khi bị bệnh để tránh lây lan sang người khác. Ngay cả khi cả nhà cùng bị đau mắt đỏ cũng không dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt. Tránh dụi tay vào mắt và đặc biệt không đi bơi trong giai đoạn có dịch. Có khuyến cáo mọi người trong gia đình tránh ôm ấp khi trẻ em bị bệnh, nên ngủ riêng hoặc ngủ khác gối. Không dùng chung đồ đạc với người đau mắt, không tiếp xúc trực tiếp (trò chuyện) với người đau mắt. Hạn chế đến chỗ đông người đặc biệt là nguồn dịch. Tránh dụi tay vào mắt. Hạn chế bơi lội trong giai đoạn phát dịch.

Để phòng bệnh: nên tránh tiếp xúc những vật dụng dễ nhiễm nguồn bệnh (nước mắt có chứa vi-rút của bệnh nhân). Rửa tay với xà phòng diệt khuẩn là một biện pháp phòng bệnh rất hữu hiệu. Không tự dùng thuốc nhỏ có chất "Dexa" hoặc những thuốc cổ truyền vì có thể sẽ dễ gây biến chứng tại mắt. Nhiều người tự mua thuốc chứa corticoid về nhỏ mà không biết dùng nhiều có thể gây suy giảm miễn dịch, khiến thời gian điều trị lâu hơn. Bệnh nhân đau mắt đỏ chưa đến mức phải dùng corticoid, nếu lạm dụng có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm, thậm chí mù mắt. Không tự ý mua thuốc tra nhỏ hoặc dùng thuốc của người khác tra mắt khi bị bệnh. Không tự đắp lá trầu, lá dâu vào mắt hoặc những thuốc dân gian như đắp ếch nhái, lá nha đam, xông lá trầu… vì có thể gây nhiễm trùng.