Viêm màng não

Màng não là một màng mô chắc bao xung quanh não và tủy sống. Viêm màng não là tình trạng nhiễm trùng màng não, có thể đe dọa đến tính mạng
Viêm màng não - Ảnh minh họa 1
Viêm màng não - Ảnh minh họa 2
Viêm màng não - Ảnh minh họa 3
Viêm màng não - Ảnh minh họa 4

Triệu chứng

Triệu chứng Viêm màng não là Sốt và ớn lạnh, nhức đầu dữ dội, sợ ánh sáng, lẫn lộn, buồn nôn, nôn mửa, co giật, phát ban, cứng cổ

Chẩn đoán

  • Hỏi bệnh sử và khám thực thể.

  • Chọc dò tủy sống lấy mẫu dịch não tủy để xét nghiệm.

Điều trị

Để ngăn chặn tổn thương não vĩnh viễn, kháng sinh tiêm tĩnh mạch nên được dùng càng sớm càng tốt cho bệnh viêm màng não do vi khuẩn

Tổng quan


Màng não là một màng mô chắc bao xung quanh não và tủy sống. Viêm màng não là tình trạng nhiễm trùng màng não, có thể đe dọa đến tính mạng. Nhiễm trùng dịch não tủy là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm màng não. Các nguyên nhân khác là virus, vi khuẩn, nấm. Nếu không được điều trị, Viêm màng não có thể dẫn đến mất thính lực, tổn thương Não gây liệt vĩnh viễn, hôn mê và tử vong. Bệnh có thể lây qua đường Hô hấp hoặc do tiếp xúc với bệnh phẩm.

Triệu chứng

Triệu chứng Viêm màng não là Sốt và ớn lạnh, nhức đầu dữ dội, sợ ánh sáng, lẫn lộn, buồn nôn, nôn mửa, co giật, phát ban, cứng cổ. Ở trẻ em các triệu chứng có thể là sốt, khó chịu, kém ăn, ngủ li bì, phát ban, co giật, thóp phồng và các vấn đề hô hấp.

Chẩn đoán

  • Hỏi bệnh sử và khám thực thể.

  • Chọc dò tủy sống lấy mẫu dịch não tủy để xét nghiệm.

  • Xét nghiệm công thức máu toàn bộ (CBC), bảng chuyển hóa toàn diện (CMP), chụp cắt lớp vi tính não (CT Scan), phân tích nước tiểu (UA).

  • Các Xét nghiệm bổ sung có thể được yêu cầu.

Điều trị

Để ngăn chặn tổn thương não vĩnh viễn, kháng sinh tiêm tĩnh mạch nên được dùng càng sớm càng tốt cho bệnh viêm màng não do vi khuẩn. Thuốc kháng virus (Acyclovir) được sử dụng nếu nghi ngờ nhiễm virus herpes. Trong một số trường hợp, tiêm tĩnh mạch corticoid trước khi dùng thuốc kháng sinh.

Nguyên nhân

Viêm màng não là tình trạng nhiễm trùng của màng não có khả năng đe dọa mạng sống (màng não là một màng mô chắc bao xung quanh não và tủy sống).

Nếu không được điều trị, viêm màng não có thể dẫn đến phù não và gây ra liệt vĩnh viễn, hôn mê và có thể tử vong.

Các tác nhân có thể là những vi trùng ở bệnh khác tấn công vào hệ thống màng não.

Phòng ngừa

  • Nhiễm trùng

  • Vi khuẩn

  • Siêu vi trùng (virus)

  • Nấm

  • Ký sinh trùng

  • Lao

  • Nguyên nhân không phải nhiễm trùng

  • Ung thư

  • Bệnh lý mạch máu collagen

  • Phế cầu (Streptococcus pneumoniae) và não mô cầu (Neisseria meningitidis) là các nguyên nhân thông thường nhất của viêm màng não nhiễm khuẩn.

Điều trị

Mức độ dễ lây, mắc của các vi khuẩn này cao và việc chẩn đoán, điều trị đòi hỏi cũng phải rất cẩn trọng. Các bệnh viêm màng não trên do vi khuẩn nên việc sử dụng thuốc điều trị phải do chỉ định của bác sĩ.

Viêm màng não mô cầu có thể phòng được bằng vaccin phòng viêm màng não mô cầu. Hiện nay, ở Việt Nam có vaccin phòng viêm màng não mô cầu týp A và C. Vaccin phòng bệnh này được chỉ định tiêm cho trẻ từ 2 tuổi trở lên và cho người lớn có nguy cơ bị bệnh cao (người đang sống trong vùng có dịch xảy ra, những người đi du lịch tới các vùng đang có dịch...).

Do bệnh dễ gây thành dịch nhất là trong các nhà trẻ, gia đình, khu phố nên biện pháp phòng bệnh cần vệ sinh răng miệng, môi trường sạch sẽ, cách ly người bệnh. Khi có các biểu hiện của viêm màng não mô cầu cần đưa bệnh nhân đến ngay cơ sở y tế để khám và điều trị...

Đối với viêm màng não do phế cầu phải theo chỉ định của bác sĩ. Để phòng bệnh không nên uống rượu, điều trị tích cực các bệnh đái tháo đường, viêm tai giữa, viêm xoang, chấn thương hoặc vết thương sọ não... Riêng đối với bệnh viêm màng não do HiB, biện pháp ngừa bệnh tốt nhất là tiêm vaccin cho trẻ.

Hiện, trẻ dưới 1 tuổi được phòng bệnh do HiB bằng tiêm vaccin phối hợp phòng 5 bệnh: Bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và HiB vào tháng tuổi thứ 2, thứ 3 và thứ 4. Ngoài biện pháp tiêm vaccin để phòng bệnh, các bậc cha mẹ cần tăng cường vệ sinh cá nhân và môi trường sống.