1. Chỉ định chụp các động mạch lách số hóa xóa nền khi nào?
1.1 Chỉ định
● Giả phình động mạch lách
● Xuất huyết tiêu hóa
● Bị Chấn thương vỡ lách
● Hội chứng cường lách
● U lympho lách
● Bệnh bạch cầu dòng lympho mạn tính
● Nút mạch tiền phẫu cắt lách qua nội soi.
1.2 Chống chỉ định
● Rối loạn đông máu nặng và mất kiểm soát (prothrombin 1.5, số lượng tiểu cầu
● Suy thận nặng
● Dị ứng với thuốc cản quang có chứa I ốt
● Phụ nữ đang có thai.
2. Quy trình chụp động mạch lách số hoá xoá nền
2.1 Nhân sự
- 2 bác sĩ chuyên khoa điện quang can thiệp
- 1 điều dưỡng viên
- 2 kỹ thuật viên x quang
- 1 bác sĩ gây mê nếu bệnh nhân không chịu hợp tác hoặc trẻ em dưới 5 tuổi.
- 1 kỹ thuật viên gây mê
2.2 Phương tiện máy móc
● Máy chụp mạch số hóa xóa nền (DSA)
● Máy bơm thuốc cản quang áp lực cao chuyên dụng.
● Hệ thống lưu trữ hình ảnh Pacs.
● Bộ áo chì, tạp dề, cổ chì, kính che chắn tia X.
2.3 Các bước thực hiện
● Người bệnh, người giám hộ được giải thích về quy trình làm thủ thuật, lợi ích, nguy cơ tai biến - biến chứng có thể gặp. Ký cam kết làm thủ thuật, cam kết sử dụng thuốc cản quang có chứa I ốt.
● Nhịn ăn, uống trước 6 giờ nếu gây mê; trước 4 giờ nếu không gây mê. Có thể uống nước tuy nhiên không được quá 50ml nước.
● Tại phòng can thiệp: người bệnh nằm ngửa, lắp máy theo dõi nhịp thở, mạch, huyết áp, điện tâm đồ, SpO2.
● Sát trùng vùng chọc động mạch đùi, phủ bộ khăn can thiệp mạch.
● Gây tê tại chỗ chọc động mạch đùi bằng Lidocain 2%
● Chọc vào động mạch đùi. Một số trường hợp đặc biệt có thể chọc từ động mạch quay nếu không thể chọc từ động mạch đùi. Đặt bộ mở đường vào động mạch
● Luồn ống thông lên chụp động mạch thân tạng để đánh giá tổng thể động mạch lách.
● Chụp động mạch mạc treo tràng trên để đánh giá hệ tĩnh mạch lách – tĩnh mạch cửa.
● Chụp chọn lọc động mạch lách, xác định mạch máu tổn thương, sử dụng vi ống thông để luồn siêu chọn lọc vào cuống mạch cấp máu cho tổn thương.
● Tiến hành gây tắc mạch bằng các vật liệu phù hợp với chỉ định qua vi ống thông.
● Chụp kiểm tra tình trạng tắc mạch của các cuống mạch nuôi, tiếp tục nút mạch chọn lọc nếu cần.
● Rút ống thông và ống mở đường vào lòng mạch.
● Kết thúc thủ thuật, băng ép động mạch đùi hoặc đóng mạch đùi.
● Người bệnh nằm tại giường bệnh, Bất động chân bên chọc mạch, điều dưỡng sẽ theo dõi biến chứng chảy máu ~ 8 giờ nếu băng ép, ~ 2 giờ nếu đóng mạch đùi.
● Theo dõi các chỉ số mạch, nhiệt độ, huyết áp, hô hấp.
● Dùng thuốc giảm đau, chống nôn trong trường hợp cần thiết.
