1. Xơ gan là gì?
Xơ hóa gan là hậu quả của tổn thương mạn tính ở gan, biểu hiện bởi sự tích tụ cơ chất gian bào do sự mất cân bằng giữa sản xuất, lắng đọng và phá hủy. Xơ hóa gan sẽ diễn tiến từ từ đến xơ gan.
Xơ gan là tiến trình tạo mô xơ lan tỏa và làm thay đổi cấu trúc bình thường của gan thành cấu trúc dạng nốt bất thường.
Nguyên nhân gây Xơ gan gồm có:
- Viêm gan virus mạn: viêm gan B, viêm gan C
- Rượu, bia
- Tắc mật mạn (sỏi mật, xơ nang, teo đường mật bẩm sinh,...)
- Tim mạch (suy tim, viêm màng ngoài tim, hội chứng Budd-Chiari)
- Chuyển hóa/ bất thường di truyền (ứ sắt, đồng, rối loạn lipid,...)
- Thuốc, chất độc
- Viêm gan tự miễn
- Không rõ nguyên nhân
Mức độ xơ hóa gan là yếu tố dự đoán biến chứng và tử vong liên quan đến bệnh gan rất quan trọng và có ý nghĩa. Đánh giá mức độ xơ hóa gan rất cần thiết trong chỉ định điều trị, theo dõi và tiên lượng viêm gan mạn, góp phần quan trọng nhằm giảm tỷ lệ tiến triển đến xơ gan và ung thư gan.
2. Vai trò của việc đánh giá xơ hóa gan ![Vai trò của cộng hưởng từ đàn hồi (MRE) trong đánh giá xơ gan - ảnh 1](https://bcare.vn/upload/2020/05/15/20200513_171223_325626_mre.max-1800x1800.png)
Đánh giá xơ hóa gan có các vai trò chính sau đây:
- Xác định mức độ tổn thương gan để quyết định thời điểm bắt đầu điều trị, tránh tiến triển đến xơ gan, đặc biệt khi có xơ hóa đáng kể.
- Thiết lập chế độ theo dõi đặc biệt, xác định thời gian tối ưu để bắt đầu tầm soát biến chứng (ung thư gan, Giãn tĩnh mạch thực quản) đối với xơ hóa nặng và xơ gan.
- Theo dõi và dự đoán đáp ứng điều trị của bệnh nhân
Các kỹ thuật trong đánh giá xơ gan chia thành 2 nhóm: có xâm lấn và không xâm lấn
Phương pháp đánh giá xâm lấn: Sinh thiết gan
Phương pháp đánh giá không xâm lấn gồm có:
- Chỉ điểm sinh họcChẩn đoán hình ảnh
- Các chỉ điểm xơ hóa gián tiếp
- Các chỉ điểm xơ hóa trực tiếp: Không chuyên biệt, chuyên biệt.
Hình ảnh cắt ngang
Đo độ đàn hồi gan:
Tĩnh: Đo độ đàn hồi thời gian thực (Real-Time Elastography: RTE)
Động: Đo độ đàn hồi thoáng qua (Transient Elastography: TE)
Đo độ đàn hồi bằng cộng hưởng từ (MRE)
Kỹ thuật ARFI
Đo độ đàn hồi sóng biến dạng (Shear Wave Elastography: SWE)
3. Vai trò của cộng hưởng từ đàn hồi (MRE) trong đánh giá xơ gan ![Vai trò của cộng hưởng từ đàn hồi (MRE) trong đánh giá xơ gan - ảnh 2](https://bcare.vn/upload/2020/05/15/20200305_091657_574534_xo-hoa-gan-nghiem-t.max-1800x1800.png)
Đo cộng hưởng từ đàn hồi (Magnetic resonance elastography) hoạt động bằng cách kết hợp hình ảnh MRI với sóng âm thanh để tạo ra một bản đồ trực quan (elastogram) cho thấy độ cứng của các mô cơ thể. MRE giúp đo độ cứng của mô gan ở những người bị bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh gan. Bệnh gan có thể dẫn đến Sẹo gan (xơ hóa), làm tăng độ cứng của mô gan. Bác sĩ sẽ đặt một đầu dò vào lưng của bệnh nhân, đầu dò này phát ra một rung động tần số thấp xuyên qua gan và có thể được đo bằng chuỗi echo quay MRI. Kỹ thuật đo cộng hưởng từ đàn hồi có lợi thế là có thể quét toàn bộ gan, do đó không phụ thuộc vào một cửa sổ âm nào (acoustic window) và có thể phát hiện các tổn thương trong gan như ung thư gan. Nhiều nghiên cứu cho thấy đo cộng hưởng từ đàn hồi là một công cụ rất hiệu quả để chẩn đoán xơ gan tiến triển. Nếu bạn bị xơ gan, MRE có thể giúp đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh gan, hướng dẫn quyết định điều trị và xác định mức độ bạn sẽ đáp ứng với điều trị.
Tất nhiên, sinh thiết gan vẫn là tiêu chuẩn vàng trong đánh giá xơ gan hiện nay. Tuy nhiên, việc áp dụng đo cộng hưởng từ đàn hồi cũng mang lại nhiều lợi ích trong chẩn đoán xơ gan:
- Đây là kỹ thuật không xâm lấn và thường an toàn và thoải mái hơn sinh thiết.
- Phương pháp này giúp đánh giá toàn bộ gan, không chỉ là phần mô gan được sinh thiết hoặc chụp bằng các Xét nghiệm không xâm lấn khác.
- Có thể phát hiện xơ hóa ở giai đoạn sớm hơn các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác.
- Có hiệu quả ở những người béo phì.
- Giúp dự đoán nguy cơ của một số biến chứng gan, bao gồm cả xơ gan cổ chướng.
Cộng hưởng từ đàn hồi là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiệu quả trong đánh giá xơ gan. Tuy nhiên để đem lại hiệu quả chính xác, bệnh nhân cần chọn địa chỉ thăm khám y tế uy tín để thực hiện kỹ thuật này.
Phòng khám Đa khoa Vietlife với hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm trong khám điều trị, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm thăm khám và điều trị tại Bệnh viện.
Chi Phí Chụp cộng hưởng từ MRI Phòng khám Vietlife
Nguồn tham khảo: mayoclinic.org