Chụp và nút mạch điều trị phì đại lành tính tuyến tiền liệt

1. Bệnh phì đại tuyến tiền liệt là gì?

Tuyến tiền liệt là một tuyến sinh dục ở nam giới, vị trí nằm giữa bàng quang và trực tràng, ôm quanh ống niệu đạo.

Tuyến tiền liệt gồm 2 múi, khi nam giới còn nhỏ tuổi, tuyến tiền liệt có kích thước nhỏ như hạt đậu, không có chức năng gì. Khi nam giới trưởng thành, tuyến tiền liệt phát triển to ra, khối lượng khoảng 20g. Tuyến tiền liệt giúp tiết ra chất dịch, tạo môi trường thuận lợi để vận chuyển tinh trùng, giúp khả năng thụ thai tăng lên.

Phì đại tuyến tiền liệt là tình trạng tuyến tiền liệt phát triển không ổn định, kích thước phình to ra. Phì đại tuyến tiền liệt là một bệnh lý rất phổ biến ở nam giới khi lớn tuổi. Theo Tổ chức Y tế thế giới WHO, số năm giới mắc bệnh phì đại lành tính tuyến tiền liệt ở tuổi 60 chiếm 59%, tuổi 70 chiếm 76.9%, tuổi 80 chiếm 90%. Mức độ phì đại tuyến tiền liệt ở mỗi người khác nhau, có người tăng lên đến 30-80g, cũng có người tuyến tiền liệt tăng lên 100-200g. Rối loạn Nội tiết tố sinh dục nam testosterone, sử dụng nhiều chất kích thích, sống trong môi trường ô nhiễm, thường xuyên bị stress, viêm đường tiết niệu,... là những nguyên nhân có thể gây phì đại tuyến tiền liệt.

Khi tuyến tiền liệt phì đại to sẽ gây chèn ép vào niệu đạo gây rối loạn tiểu tiện. Người bệnh có các triệu chứng như cảm giác buồn đi tiểu, số lần đi tiểu tăng lên, tuy nhiên khi đi tiểu lại không hết bãi, nước tiểu còn đọng trong bàng quang, tiểu tiện phải rặn, tia tiểu ra yếu,... Tuy là một bệnh lành tính nhưng phì đại tuyến tiền liệt có thể gây nhiều biến chứng như viêm bàng quang, viêm đường tiết niệu, suy thận, ảnh hưởng chức năng sinh dục,...

Có nhiều phương pháp khác nhau có thể dùng để điều trị phì đại lành tính tuyến tiền liệt. Khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng kích thích, chèn ép đường tiểu, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị nội khoa với các thuốc ức chế alpha 1 giúp làm giãn cơ trơn thành mạch tuyến tiền liệt và cổ bàng quang giúp giảm tình trạng tắc nghẽn niệu đạo do phì đại. Các thuốc thường được sử dụng là Alfuzosin, Terazosin, Doxazosin,...

Nếu điều trị nội khoa không hiệu quả, có thể chuyển sang điều trị ngoại khoa bằng phẫu thuật hở hoặc phẫu thuật nội soi. Cùng với sự phát triển vượt bậc của lĩnh vực Chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp những năm gần đây, bệnh nhân phì đại tuyến tiền liệt có thêm một sự lựa chọn nữa, đó là phương pháp nút mạch tiền liệt tuyến. Với nhiều ưu điểm vượt bậc, phương pháp này đang được thực hiện ngày càng phổ biến.

Để thực hiện nút mạch tiền liệt tuyến, bệnh nhân sẽ được Gây tê tại chỗ vùng bẹn, không phải gây mê toàn thân nên người bệnh hoàn toàn tỉnh táo trong quá trình thực hiện. Bác sĩ sẽ đưa một ống thông nhỏ vào động mạch chậu, chụp chọn lọc nhánh động mạch cấp máu cho tuyến tiền liệt, sau đó bơm vật liệu gây tắc mạch vào lòng động mạch đó. Nút động mạch tiền liệt tuyến làm cắt nguồn nuôi dưỡng cho khối u, làm khối u teo nhỏ lại theo thời gian, từ đó bệnh nhân hết tình trạng bí tiểu, tiểu khó, tiểu nhiều lần,... Bệnh nhân thường cải thiện triệu chứng trong 24 giờ và xuất viện sau 2 ngày.

Hiệu quả của phương pháp nút mạch tiền liệt tuyến đã được chứng minh là tương đương phẫu thuật nội soi. Tuy nhiên phương pháp nút mạch có nhiều ưu điểm như xâm lấn tối thiểu, không để lại sẹo, vết luồn dụng cụ can thiệp rất nhỏ chỉ tương đương đầu kim tiêm thuốc. Quá trình nút mạch tiền liệt tuyến được thực hiện dưới sự hướng dẫn của hệ thống máy chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) và các máy móc hiện đại khác nên rất an toàn. Bệnh nhân hồi phục nhanh sau can thiệp, thời gian nằm viện ngắn giúp giảm chi phí điều trị. Ngoài ra, sau khi thực hiện nút mạch tiền liệt tuyến, bệnh nhân không có các biến chứng như tiểu không tự chủ, tiểu rỉ, xuất tinh ngược,...

Khi có các triệu chứng của bệnh phì đại tuyến tiền liệt như thường xuyên bí tiểu, đi tiểu nhiều lần, tiểu ra máu,.... người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp. Việc điều trị cần được thực hiện sớm và tích cực để tránh các biến chứng nguy hiểm của bệnh.