Co giật ở trẻ em

1. Chẩn đoán nguyên nhân co giật ở trẻ em

Biến chứng co giật là thiếu oxy não, tắc nghẽn đường thở gây tử vong. Nguyên nhân của co giật rất đa dạng, thường gặp nhất ở trẻ em là Sốt cao co giật.

Trước một trẻ bị co giật chúng ta phải hỏi tiền sử, bệnh sử và khám lâm sàng cũng như chỉ định các Xét nghiệm cận lâm sàng để chẩn đoán nguyên nhân gây co giật.

1.1 Tiền sử

Sốt cao co giật
Động kinh
Rối loạn chuyển hóa
Chấn thương đầu
Tiếp xúc độc chất
Phát triển Tâm thần vận động.

1.2 Bệnh sử

Sốt, tiêu chảy, bỏ ăn
Tính chất cơn giật: Toàn thể, cục bộ toàn thể hóa hay khu trú, thời gian cơn giật.

Trẻ xuất hiện triệu chứng Sốt cao có thể gây co giật

1.3 Khám lâm sàng

Tri giác: Tỉnh hay không tỉnh
Mạch, huyết áp, nhiệt độ, nhịp thở, tím tái, SpO2.
Dấu hiệu tổn thương ngoài da liên quan đến chấn thương.
Dấu hiệu thiếu máu.
Dấu hiệu màng não: Cổ cứng, thóp phồng.
Dấu hiệu Thần kinh khu trú.

1.4 Cận lâm sàng

Đường huyết, điện giải đồ.
Chọc dò tủy sống: Xét nghiệm sinh hoá, tế bào, vi khuẩn dịch Não tủy. Huyết thanh chẩn đoán viêm não.
Điện Não đồ.
Siêu âm não xuyên thóp.
CT scanner não nếu nghi ngờ tụ máu, u não, áp xe não mà không làm được siêu âm xuyên thóp.

2. Xử lý trẻ bị co giật như thế nào?

2.1 Hỗ trợ hô hấp

Đặt bệnh nhân nằm nghiêng, đầu ngửa
Đặt cây đè lưỡi quấn gạc (nếu đang giật)
Hút đờm
Cho thở oxy
Đặt nội khí quản giúp thở nếu thất bại với thở oxy hay có cơn ngừng thở.

Có thể đặt nội khí quản cho trẻ với một số trường hợp có cơn ngừng thở

2.2 Cắt cơn co giật

Diazepam: 0,2 mg/kg/liều TMC. Trong trường hợp không tiêm mạch được có thể bơm qua đường hậu môn, liều 0,5 mg/kg/liều. Nếu không hiệu quả sau liều Diazepam đầu tiên lặp lại liều thứ 2 sau 10 phút, tối đa 3 liều. Liều tối đa: Trẻ 5 tuổi: 10mg. Chuyển hồi sức tích cực ngay khi dùng Diazepam tổng liều 1mg/kg mà chưa cắt cơn giật.
Hoặc Midazolam liều 0,2 mg/kg/lần TM chậm. Nếu không áp ứng có thể lặp lại liều trên. Liều Midazolam truyền duy trì: 1 μg/kg/phút tăng dần đến khi có đáp ứng không quá 18 μg/kg/phút.
Trẻ sơ sinh ưu tiên chọn lựa Phenobarbital 15 - 20 mg/kg truyền tĩnh mạch trong 30 phút. Nếu sau 30 phút còn co giật có thể lặp lại liều thứ hai 10 mg/kg.

2.3 Hỗ trợ hô hấp

Đặt bệnh nhân nằm nghiêng, đầu ngửa
Đặt cây đè lưỡi quấn gạc (nếu đang giật)
Hút đờm
Cho thở oxy
Đặt nội khí quản giúp thở nếu thất bại với thở oxy hay có cơn ngừng thở.

2.4 Cắt cơn co giật

Diazepam: 0,2 mg/kg/liều TMC. Trong trường hợp không tiêm mạch được có thể bơm qua đường hậu môn, liều 0,5 mg/kg/liều. Nếu không hiệu quả sau liều Diazepam đầu tiên lặp lại liều thứ 2 sau 10 phút, tối đa 3 liều. Liều tối đa: Trẻ 5 tuổi: 10mg. Chuyển hồi sức tích cực ngay khi dùng Diazepam tổng liều 1mg/kg mà chưa cắt cơn giật.
Hoặc Midazolam liều 0,2 mg/kg/lần TM chậm. Nếu không áp ứng có thể lặp lại liều trên. Liều Midazolam truyền duy trì: 1 μg/kg/phút tăng dần đến khi có đáp ứng không quá 18 μg/kg/phút.
Trẻ sơ sinh ưu tiên chọn lựa Phenobarbital 15 - 20 mg/kg truyền tĩnh mạch trong 30 phút. Nếu sau 30 phút còn co giật có thể lặp lại liều thứ hai 10 mg/kg.