Phác đồ điều trị hẹp môn vị phì đại ở trẻ sơ sinh

1. Hẹp môn vị phì đại là bệnh gì?

Hẹp phì đại môn vị là một dạng bệnh lý bẩm sinh ở đường tiêu hóa do sự phì đại của các lớp cơ trơn môn vị đặc biệt là lớp cơ vòng gây hẹp lòng ống môn vị. Đây là nguyên nhân gây tắc đường ra dạ dày thường gặp nhất ở trẻ sơ sinh. Nguyên nhân gây bệnh hẹp môn vị phì đại vẫn chưa được biết rõ.

• Giới tính: Hẹp phì đại môn vị thường xảy ra ở trẻ nam nhiều hơn trẻ nữ
• Sinh non
• Hút thuốc trong quá trình mang thai: Gây tăng gần gấp đôi nguy cơ bị hẹp phì đại môn vị ở trẻ sau sinh
• Sử dụng kháng sinh sớm: Trẻ sơ sinh bị điều trị kháng sinh sớm trong tuần đầu sau sinh, như erythromycin điều trị Ho gà, tăng nguy cơ hẹp phì đại môn vị. Bên cạnh đó, nếu những bà mẹ sử dụng kháng sinh trong quá trình Mang thai cũng làm tăng nguy cơ bị hẹp phì đại môn vị ở trẻ.

• Trẻ bị nôn sau ăn: Nôn nhiều thường từ tuần thứ 4 – 8 sau sinh, tần suất nôn xuất hiện ngày càng nhiều, nôn thường xuất hiện sau bữa ăn, nôn ra sữa, sau nôn trẻ thường háu đói và đòi ăn ngay. Đôi khi nôn ra dịch lẫn máu hoặc dịch xanh vàng
• Nếu triệu chứng diễn biến lâu không được điều trị có thể dẫn đến tình trạng mất nước, sụt cân, suy dinh dưỡng, rối loạn chuyển hóa, hôn mê.
• Táo bón.

Nếu thấy trẻ có những dấu hiệu bất thường như nôn vọt sau khi ăn, ít hoạt động hoặc dễ cáu kỉnh, tiểu ít, không tăng cân hoặc bị giảm cân nên ngay lập tức đưa trẻ đi khám.

• Xét nghiệm máu kiểm tra tình trạng Mất nước và điện giải
• Siêu âm đánh giá tình trạng môn vị và xác nhận chẩn đoán hẹp môn vị
• Xquang hệ tiêu hóa, nếu siêu âm cho kết quả không rõ ràng

Nguyên tắc điều trị hẹp môn vị phì đại ở trẻ sơ sinh là hồi sức nội khoa và phẫu thuật Mở cơ môn vị ngoài niêm mạc. Đối với hồi sức nội khoa, bác sĩ sẽ tiến hành đặt thông dạ dày, nuôi ăn tĩnh mạch, bồi hoàn nước điện giải.

Phẫu thuật mở cơ môn vị ngoài niêm mạc gồm các bước:

5.1 Chuẩn bị trước mổ

• Xét nghiệm tiền phẫu.
• Cho uống kháng sinh dự phòng

5.2 Phẫu thuật có thể tiến hành qua mổ Nội soi hoặc mổ hở:

• Phẫu thuật nội soi: Mở cơ môn vị ngoài niêm mạc.
• Phẫu thuật hở: Đường ngang dưới sườn phải hay đường vòng cung trên rốn.

5.3 Điều trị sau mổ

• Rút ống thông dạ dày ngay khi bé tỉnh.
• Trong trường hợp bị thủng tá tràng, tiếp tục dẫn lưu dạ dày sau mổ và kháng sinh điều trị.
• Tiếp tục nuôi ăn tĩnh mạch cho đến khi bé ăn uống lại hoàn toàn bằng đường miệng.
• Bắt đầu ăn lại 4 giờ sau mổ với lượng 15ml sữa, tăng dần cho đến khi đủ lượng nhu cầu (nếu bệnh nhân không ói).