Lịch tiêm phòng uốn ván cho bà bầu

1. Vì sao bà bầu cần tiêm phòng uốn ván?

Bệnh uốn ván là một nhiễm khuẩn nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao, đặc trưng bởi tăng trương lực cơ và các cơn co cứng, gây ra bởi một độc tố protein mạnh là tetanospasmin do Clostridium tetani tiết ra. Các vi khuẩn Uốn ván có thể dễ dàng đi vào cơ thể qua các vết thương hở. Một khi các vi khuẩn tấn công vào da, chúng sẽ sản xuất ra một loại độc tố có tên là tetenospasmin đi vào trong máu. Độc tố này tấn công vào hệ thần kinh và dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Ở phụ nữ mang thai, vi khuẩn uốn ván dễ dàng xâm nhập trong quá trình sinh nở theo đường sinh dục và gây uốn ván tử cung. Nguy cơ mắc bệnh uốn ván khi mang thai được xem là một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay bởi sự lây truyền từ mẹ sang con có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho thai nhi. Nhiễm trùng sơ sinh thường xảy ra thông qua các dụng cụ cắt rốn chưa tiệt trùng và gốc dây rốn khó lành.

Bệnh uốn ván sơ sinh thường xuất hiện trong vòng hai tuần đầu tiên sau sinh với một số triệu chứng điển hình cứng khớp và đau cơ, bỏ bú. Các chương trình tiêm chủng toàn cầu đã giảm gánh nặng toàn cầu về tử vong uốn ván sơ sinh. Ước tính cho thấy, năm 2000 có 146.000 ca tử vong con số này giảm xuống còn 58.000 ca tử vong trong năm 2010.

Theo số liệu thống kê được, những người mắc phải uốn ván có tỷ lệ tử vong lên đến hơn 90%. Con số này còn cao hơn đối với trẻ sơ sinh, lên tới 95% số ca mắc tử vong. Đặc biệt, phụ nữ Mang thai là đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh uốn ván qua Vết thương hở ngoài da, khi chuyển dạ sinh nở hoặc lúc trẻ sơ sinh được cắt dây rốn,...

Tuy nhiên, vì bào tử uốn ván có mặt khắp nơi và tồn tại nhiều năm trong môi trường tự nhiên nên uốn ván vẫn đang gây nên những gánh nặng bệnh tật hiện hữu từng ngày. Trẻ sơ sinh dễ mắc uốn ván nếu trong quá trình mang thai mẹ bầu chưa được chủng ngừa căn bệnh này nên trẻ không nhận được khả năng miễn dịch truyền từ mẹ. Vì thế, việc tiêm phòng uốn ván cho bà bầu là điều vô cùng cần thiết, giúp ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh ở cả mẹ và em bé, chuẩn bị tốt hơn cho thời điểm chuyển dạ sinh con quan trọng.

Tiêm phòng uốn ván cho bà bầu cần thực hiện vào thời điểm thích hợp trong thai kỳ hoặc theo chỉ định đặc biệt của bác sĩ.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tất cả phụ nữ trong độ tuổi sinh sản (15 - 35 tuổi, đang có thai hoặc không có thai) đều cần được chủng ngừa uốn ván để tạo ra kháng thể từ trước, giúp cả mẹ và trẻ sơ sinh được bảo vệ đầy đủ trong trường hợp bị vi khuẩn uốn ván tấn công.

Đối với người chưa tiêm hoặc không rõ tiền sử tiêm vắc xin hoặc chưa tiêm đủ 3 mũi vắc xin có chứa thành phần uốn ván liều cơ bản:

• Lần 1: tiêm sớm khi có thai lần đầu
• Lần 2: ít nhất 1 tháng sau lần 1 và tiêm trước ngày dự sinh ít nhất 1 tháng
• Lần 3: ít nhất 6 tháng sau lần 2 hoặc kỳ có thai lần sau
• Lần 4: ít nhất 1 năm sau lần 3 hoặc kỳ có thai lần sau
• Lần 5: ít nhất 1 năm sau lần 4 hoặc kỳ có thai lần sau.

Đối với người đã tiêm đủ 3 mũi vắc xin có chứa thành phần uốn ván liều cơ bản:

• Lần 1: Tiêm sớm khi có thai lần đầu
• Lần 2: ít nhất 1 tháng sau lần 1
• Lần 3: ít nhất 1 năm sau lần 2

Đối với người đã tiêm đủ 3 mũi vắc xin có chứa thành phần uốn ván liều cơ bản và 1 liều nhắc lại:

• Lần 1: tiêm sớm khi có thai lần đầu
• Lần 2: ít nhất 1 năm sau lần 1

Sau khi nhận được vắc xin phòng uốn ván, cơ thể của mẹ sẽ tạo ra các kháng thể bảo vệ và các kháng thể này một phần được truyền vào em bé trước khi sinh. Những kháng thể này cung cấp cho thai nhi một số bảo vệ ngắn hạn chống lại bệnh uốn ván trong thời kỳ đầu đời khi mà bé chưa đủ tuổi để có thể tạo miễn dịch chủ động bằng việc tiêm vắc xin.

Hiện nay trên thị trường có khá nhiều loại Vacxin phòng ngừa uốn ván, được chia làm 2 nhóm chính là Vacxin đơn giá (chỉ phòng một bệnh duy nhất) và Vacxin kết hợp (phòng một lúc nhiều bệnh, trong đó có chứa thành phần uốn ván). Với bà bầu, Vacxin uốn ván được sử dụng chủ yếu là loại đơn giá. Giá tiêm phòng uốn ván bà bầu cũng sẽ có sự khác nhau tùy thuộc vào loại Vacxin sử dụng.

Tại các cơ sở y tế, Vacxin uốn ván cho bà bầu đã được kiểm định an toàn chất lượng, không ảnh hưởng đến thai nhi, có khả năng bảo vệ sức khỏe tốt cho cả hai mẹ con. Vì thế, phụ nữ mang thai không nên quá lo lắng mà nên thực hiện tiêm phòng theo đúng khuyến cáo.

Tiêm Vacxin uốn ván cho bà bầu có thể gây ra cảm giác đau buốt nhẹ ở nơi tiêm hoặc Sốt nhẹ sau khi về nhà. Đây là một phản ứng bình thường khi tiêm Vacxin vào cơ thể và không có ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của mẹ và thai nhi. Tình trạng này sẽ tự hết sau một thời gian (thường là khoảng 3 - 4 ngày).

Trong 3 tháng đầu thai kỳ, phụ nữ thường có triệu chứng mệt mỏi và hay bị ốm nghén, vì vậy việc tiêm phòng uốn ván có thể thực hiện vào 3 tháng giữa thai kỳ. Tuy nhiên, mũi thứ 2 phải bảo đảm được tiêm trước khi sinh ít nhất một tháng.

Trong một số trường hợp, bà bầu nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tiêm phòng Vacxin uốn ván nếu như đang bị bệnh khớp, bệnh thận, cúm, mang đa thai hoặc nguy cơ cao sinh non.